Hartritmestoornissen

Dinsdag stond er een tamelijk alarmerend artikel op de site van de NOS onder de titel "35-plusser die jaren intensief sport, loopt groter risico op hart- en vaatziekten".

Mensen van 35 jaar of ouder die jarenlang intensief sporten, lopen een grotere kans op specifieke hart- en vaatziekten. Dat blijkt uit nieuw internationaal onderzoek waar het Radboudumc aan heeft meegewerkt.
Bij sporters wordt vaak niet gedacht aan hart- en vaatziekten, zegt onderzoeker Thijs Eijsvogels. Dat is onterecht, blijkt nu. Bij heel fanatieke sporters komen hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders juist vaker voor.

Het gaat dan wel over heel intensief sporten, zegt Eijsvogels. "Sport waarbij je hartslag en ademhaling flink omhoog gaan, waarbij je niet meer een fatsoenlijk gesprek kunt voeren." Ook gaat het niet over eenmalig intensief sporten, maar ten minste vijf tot tien jaar.
"Sporten is in principe gezond", benadrukt Eijsvogels. "Het verlaagt het risico op vroegtijdige sterfte en op tal van chronische ziekten."

De meeste gezondheidswinst valt te behalen als iemand die niet sport actief wordt. Het voorschrift van de Gezondheidsraad is om ten minste 150 minuten per week matig intensief te bewegen. "Als je tussen de drie en vijf uur per week sport, zit je aan je maximale gezondheidswinst", zegt Eijsvogels. "Daarboven levert het niet zo veel meer op."

Vanaf een bepaalde hoeveelheid en intensiteit sporten ontstaan er dus juist extra risico's, zegt de onderzoeker. "Maar waar dat omslagpunt precies ligt, weten we nog niet." Ook is nog niet bekend waarom fanatieke sporters vaker kampen met hartritmestoornissen en verkalking van de kransslagaders.
Wel is duidelijk dat hart- en vaatziekten bij fanatieke sporters anders tot uiting komen dan bij mensen die normaal of niet hebben gesport. Zij kunnen dit merken aan een plotseling prestatieverlies tijdens het sporten, zegt Eijsvogels. "Als je bijvoorbeeld niet meer het tempo kan fietsen wat je daarvoor deed en op je sporthorloge ziet dat het samenvalt met een tijdelijke verstoring van het hartritme."
De onderzoekers hebben nieuwe richtlijnen opgesteld om sporters met hart- en vaatziekten beter te begeleiden en behandelen. Maar het is natuurlijk nog beter om te voorkomen dat je deze ziekten ontwikkelt, zegt Eijsvogels.
Een verhoogde bloeddruk of verhoogd cholesterolgehalte bij een fanatieke sporter werd tot nu toe vaak niet serieus genomen. "Er wordt vaak gedacht: maar je bent een sporter, je zit iedere week op de fiets, je bent in voorbereiding op een marathon. Je compenseert dat wel je met je gezonde leefstijl."
Er is een omslag in denken nodig, vindt Eijsvogels. Hij adviseert fanatieke sporters van 35 jaar of ouder om eens in de vijf jaar te laten kijken naar risicofactoren als bloeddruk, cholesterol en bloedsuikers. "En als ze verhoogd zijn, doe er dan wat mee en steek niet je kop in het zand."
Voor mij is de uitkomst van dit medisch onderzoek niet helemaal nieuw. Het komt namelijk overeen met een levensverwachtingsonderzoek, dat gestart is na de Elfstedentocht van 1956.

De groep wedstrijdrijders, de toertochtrijders en de Nederlandse bevolking werden in 3 groepen verdeeld. Dit leidde tot een verrassende conclusie. De toertochtschaatsers leefden gemiddeld langer dan de Nederlandse bevolking. Maar waar je zou verwachten, dat de wedstrijdrijders nog beter zouden scoren, daar gebeurde juist het omgekeerde. Zij leefden gemiddeld niet alleen korter dan de toerrijders, maar ook korter dan de gemiddelde Nederlander!
Mijn vroegere huisarts zei altijd: "Topsport begint, waar gezondheid eindigt!"

Nu heb ik de naam, dat ik een fanatiek sporter ben. Dit is vooral ingegeven door het feit, dat ik een enorm duurvermogen heb opgebouwd in de loop van jaren. Er zijn niet veel schaatsers, die 200 kilometer op kop rijden in zich hebben. Dit is mogelijk, doordat ik een zeer gelijkmatig heb, dat ik héél lang vol kan houden. Een soort ingebouwde cruisecontrol. Zo'n Alternatieve Elfstedentocht rij ik meestal maar 1 of 2 keer per jaar en dat geldt ook voor de marathon, die voor mij steevast de Leiden Marathon is. Ik neem rustig de tijd om met bekenden langs de kant even bij te praten. Hoeveel marathonlopers gaan rustig in een tuin op een tuinstoel zitten?

Feitelijk wordt de marathon zo viermaal een 10 kilometer lopen met 5 tot 10 minuten rust tussendoor. En dat is voor een fitte 70-jarige duursporter prima te doen.
Ik train wel veel, maar ik ga zelden echt diep. En als trainer weet ik, dat een inspanning leveren prima is, zolang je je lichaam maar tijd gunt om te herstellen. Ik ben nog nooit overtraind geweest en door de nadruk op gedoseerd duurwerk zie ik dat ook niet zo gauw gebeuren. Een plotseling prestatieverlies tijdens het sporten kan namelijk ook een gevolg zijn van zowel te veel als te weinig trainen als van onderliggende lichamelijke klachten.

Voor wat betreft het advies om eens in de vijf jaar te laten kijken naar risicofactoren als bloeddruk, cholesterol en bloedsuikers: nadat in 2017 een veel te hoge bloeddruk bij mij is vastgesteld, doe ik dit veelal jaarlijks.

Denk echter niet, dat ik zo arrogant ben, dat ik denk, dat hartritmestoornissen mij niet zou kunnen overkomen. Ik ken diverse sporters, die last hebben van hartritmestoornissen en leef lang genoeg om te weten, dat we als mensen allemaal kwetsbaar zijn.

Naschrift:

Assistent-professor Rutger Middelburg van het LUMC is niet te spreken over een artikel van de NOS dat suggereert dat intensief sporten na je 35ste de kans op hart- en vaatziekten vergroot. Volgens hem is het artikel te stellig en mist het belangrijke nuance.
Middelburg uitte zijn kritiek dinsdag op LinkedIn, waar hij het NOS-artikel omschreef als ’extreem schadelijk’. Zijn bericht kreeg veel bijval en duizenden likes. „Ik schrok toen ik het artikel las”, zegt hij. „Ik sport veel en ben boven de 35. Daarom ben ik de bronnen gaan controleren.”
Volgens Middelburg heeft de NOS het onderzoek van het Radboudumc niet goed geïnterpreteerd. ,,De onderzoekers waarschuwen dat fanatieke sporters zeker niet immuun zijn voor hart- en vaatziekten. Tegelijkertijd worden de sporters, doordat ze er gezond uitzien, minder vaak getest op risicofactoren zoals een verhoogde bloeddruk en cholesterol, dan bijvoorbeeld mensen met overgewicht.”
Dat levert een risico op onderschatting op. Maar het betekent niét dat intensief sporten na je 35ste slecht voor je hart is. De risicofactoren voor hart- en vaatziekten blijven bij fanatieke sporters volgens Middelburg vaker onopgemerkt, maar komen niet vaker voor zoals de kop van het NOS-artikel suggereert.
Het advies van het Radboudumc is vooral aan artsen gericht, om onderbehandeling te voorkomen. Cardiovasculaire problemen kunnen zich bij intensieve sporters vaak anders presenteren. Zo kunnen sporters bijvoorbeeld na inspanning flauwvallen, in plaats van de klassieke druk op de borst vlak voor een hartaanval.
Sommige vormen van hart- en vaatziekten komen volgens Middelburg juist eerder aan het licht bij fanatieke sporters, zoals hartritmestoornissen. „Sporters met een hartritmestoornis ontdekken dat vaak tijdens hun trainingen, omdat ze hun hartslag beter in de gaten houden.”
Marathon
Middelburg wijst op een statement van cardiologen, waaruit blijkt dat sommige intensieve sporters een stijvere kransslagader kunnen hebben, een risicofactor voor bijvoorbeeld een hartaanval.
„Bij fanatieke sporters en mensen met overgewicht komt dat doordat het hart harder moet werken,” zegt Middelburg. „Maar bij sporters blijft, in tegenstelling tot bij mensen met overgewicht, de doorbloeding van de kransslagaders over het algemeen goed.”
Middelburg nuanceert ook het risico op hartproblemen tijdens intensieve inspanning, zoals marathons. „Het klopt dat tijdens een marathon de kans op een hartaanval tijdelijk iets hoger is. Maar het feit dat je in staat bent een marathon te lopen, betekent juist dat je algehele risico op hart- en vaatziekten veel lager is.”
Hij maakt zich daarnaast zorgen over de impact van berichtgeving zoals die van de NOS. „Ik werk mee aan de Health Hub in Den Haag, waar we mensen juist stimuleren om gezonder te leven en meer te bewegen. Dan helpt dit soort berichtgeving niet mee. Het kan mensen onnodig afschrikken.”

Bron: Leidsch Dagblad

Hagelloop

Onze oppasdag viel dit keer samen met de sponsorloop op de school, waar onze kleinzoons op zitten. Eergisteren kwam het verzoek, of één van de ouders met de kleuter mee wilde lopen. Daar het de ouders niet zo goed uitkwam, wilde opa wel voor Remplaçant spelen.

Zodoende stond ik om 6 uur op om op tijd in Rotterdam te zijn. Het regende op weg naar Leiden Centraal en het regende vanaf Rotterdam Centraal. De regenbroek kwam dus goed van pas. 
Met de kleinkinderen fietste ik naar school toe, waar we wachtten tot de start van de kleuters. Weerplaza gaf aan, dat het om 20 over 9 zou stoppen met regenen, zodat de kleuters droog zouden kunnen starten. Dit klopte exact.

De jongste had er vandaag niet zoveel zin in, dus hij liep minder dan hetgeen wij verwacht hadden. De oudste kleinzoon startte 3 kwartier later. De groepen 4 gingen er als een speer vandoor. Niet bepaald de beste methode om veel rondjes te lopen. 
Tijdens de eerste ronde begon het te regenen, tijdens de tweede liepen we in de hagel. De kinderen in korte broek en met korte mouwen zullen hun kledingkeuze betreurd hebben.
"Auw, auw!" hoorde ik diverse kinderen roepen, terwijl ik in de buurt van mijn kleinzoon liep.

Gedurende de 5 rondjes om de school was de hagel in flinke regen overgegaan, zodat er flinke plassen op het parcours lagen. Met een paar natte poten fietste ik naar het huis van mijn dochter toe, waar ik een paar droge sokken leende.

Een uur of 2 later haalde ik de kleinzoons van school. Ada was inmiddels ook gekomen en ging na de lunch aan de slag met de leibomen.

Door het in Leiden opgelopen slaaptekort ging ik even op de bank liggen en was zo vertrokken naar dromenland.

Inmiddels had ik een appje gekregen met onderstaande foto met als onderschrift: "En één van hen legt uit hoe je moet schaatsen."

Het juiste antwoord kwam van diverse kanten per kerende post terug: "Dat begrijp je pas als je het ziet" en "Maar das logisch!"

De rest van de middag verliep een beetje standaard, maar door het wisselvallige weer grotendeels binnen. Maar ja, dat krijg je na een hagelloop.

Televisieschaatsers

Gisteren was onze dag voor de televisieschaatsers. 's Ochtends sprak ik in IJshal De Vliet met Bert Hoogeveen. Hij zei, dat hij 's middags de hoofdrolspeler in "Kabam!" schaatsles moest geven. Dat was een uur voordat we samen training zouden geven aan kinderen van de IJVL.
Daar beginnende schaatsers mijn specialiteit zijn, ging ik ook een uur eerder naar de Marie Diebenplaats om deze beginneling klaar te stomen voor de opnames van het televisieprogramma.

Bert gaf de training en ik observeerde de jonge schaatser en had wat aanvullende oefeningen, die aansloten op zijn sportervaring. Zo zag je hem in een half uur tijd op de vrijwel lege 250-meterbaan een stuk beter bewegen op de gladde ijzers. Het begon op schaatsen te lijken.

Als slot van de training deden we een aantal startoefeningen.

De jonge toneelspeler is klaar voor de start.

Daar de luchtvochtigheid dusdanig hoog was, dat er kleine stalagmieten op het ijs kwamen, raagde ijsmeester Richard Bot met een glazenwassersstok de spanten droog en deed ik dat met de douchetrekker bij de kussens van de boarding langs de 250-meterbaan hetzelfde.

Goed warmgedraaid konden we daarna beginnen aan de schaatsles van de IJVL. Liselotte nam de snelste schaatsers van mijn groep, zodat ik al mijn aandacht kon besteden aan de mindere schaatsers. Met veel individuele aandacht maakten zij meer progressie dan bij een reguliere les.
In de mooie avondschemering fietste ik naar het huis van mijn schoonmoeder, waar mijn vrouw een linzenschotel voor ons gekookt had. In het donker fietste ik naar huis, waar ik zag, dat Wesley van Klink de Televizier-Ring heeft gewonnen op het Gouden Televizier-Ring Gala.

Wesley rijdt een aantal jaren rond bij de G-schaatsers van de IJVL en ik heb ook hem samen met andere trainers schaatsles gegeven. En zo kwamen schaatsen, toneelspelen en televisie in een paar uur tijd samen.

"Jij spoort niet!"

Leidens Ontzet is een dag met veel tradities. Eén ervan is de koraalzang in het Van der Werffpark. Daar zou ik samen met Ada aan meedoen, maar zij moest naar de begrafenis van een overleden tante in Lekkerkerk, zodat ik in mijn eentje naar de mooie Leidse binnenstad fietste. Nou ja, in mijn eentje? Een stoet van fietsers begeleidde mij.

Onder leiding van Wim de Ru zongen we een negental liederen, die met Leidens Ontzet te maken hadden.

Voor het Wilhelmus was de traditionele toespraak van mijnheer Den Tonkelaar, die zoals gebruikelijk historische feiten met hedendaagse zaken vermengde en deze met veel humor bracht.

Na afloop stroomde het park leeg. Dit gaf mij de gelegenheid om Wim de Ru te bedanken voor de rommelige maar zeer gezellige samenzang van meer dan 1000 mensen.
Chris de Waard van Sleutelstad stond in de buurt en sprak mij aan met "Jij bent er altijd als er wat de doen is." We raakten met elkaar aan de praat en hij vroeg: "Wat ga je straks doen?"
Ik antwoordde: "Ik ga straks hardlopen."

"Jij spoort niet!"
"Maar ik sport wel!", was mijn snedige weerwoord.

Op weg naar huis reed ik langs enkele mooie delen van de Sleutelstad. Thuisgekomen deed ik een laag kleding uit en liep ik een rondje van 6 kilometer langs de rand van de Stevenshof.

Na de boterbloemen stuitte ik op dit prachtige affiche van IJshal De Vliet.


Ik douchte me en na een vroege lunch fietste ik om even over half 1 naar de binnenstad van Leiden om bij de Witte Singel naar de optocht te kijken met het thema "Als een komeet".
Ik zag trainingsmaat Aad Kleijweg staan en voegde me bij hem. 




Zo kwam "Raket naar de maan" van "Kuifje" langs.

Als kind las ik de stripverhalen van "Kuifje" graag.





Ook de films van "Star Wars" kwamen aan bod.




Feestvieren kon ook met een vliegende schotel.


Het kan zijn, dat ik niet goed heb opgelet, maar "The Spiders from Mars" heb ik niet kunnen ontwaren.

Wandelend naar mijn fiets kwam ik "Krasse knar" Arthur van Winsen tegen, met wie ik een tijdje bijpraatte. Daarna fietste ik naar huis op deze frisse en wisselvallige 3 oktober.

Daar schreef deze 70-jarige zich in voor de Leiden Marathon van 10 mei 2026. Ik spoor dan wel niet, maar ik sport wel!!!!

Grote parasolzwam

We waren net wakker, toen onze kleinzoons dat ook waren. Ze kwamen "rustig" bij ons liggen. Meer aansporing om uit bed te stappen hadden we niet nodig.

We ontbeten met elkaar, waarbij we weer eens ontdekten, dat het oog groter is dan de maag. Terwijl mijn vrouw naar het Stevenspark was om te gaan sporten, speelden de jongens lekker met elkaar. Om kwart voor 10 wandelden wij ook die kant op, zodat wij naar het park om oma op te halen.

Met zijn vieren gingen we naar de bakker voor brood en gebakjes.
Na een vooral op klomphoogte koude start was de temperatuur al aardig opgelopen.
Met twee schepnetjes en een emmer kwam de jonge onderzoeker in de kleinzoons tevoorschijn.

We lunchten vrij vroeg, daar we nog naar de volkstuin toe moesten om de aardappels uit het tuintje van de jongens te oogsten. Daarnaast deden we nog wat andere klusjes op de tuin. Zoals de waterstand in het vijvertje enigszins verhogen met een gietertje.

Dit had direct resultaat, want een kikker kwam kijken, wat er aan de hand was. Andere dieren meldden zich spontaan, zoals de bijen, die af en aan vlogen naar de herfstasters.



We laadden de fiets op om naar de overgrootmoeder van de jongens te gaan. De jongste zat wel heel rustig bij opa achterop. Hij was dan ook in slaap gevallen.
Hij werd wakker, toen ik hem van de fiets tilde. We waren een uur bij Ada's moeder. De bibliothecaris in ruste las nog even wat voor uit "Vergeten" van Marleen Westera.

Op weg naar huis zagen we aan de kant van het fietspad een paar fors uitgevallen paddenstoelen.




Het bleek de grote parasolzwam te zijn.

Weer wat geleerd op de laatste maandag in september.