Alarmfase 3

Op de eerste zaterdag in de Kinderboekenweek had ik dienst. Om even over 9 fietste ik richting Katwijk. De mistflarden hingen boven de weilanden, hetgeen niet ongebruikelijk is op een dag met weinig wind in oktober.
Op de jeugdafdeling was het al druk met collega's, die de laatste dingen klaarlegden voor het feestprogramma.
Want behalve het gewone programma had de bibliotheek een extra attractie: een boekpresentatie.


De Katwijkse schrijfster Els Rooijers en illustrator Bert van der Meij presenteerden hun nieuwste boek "Alarmfase 3".

Maljaert van der Gugten van Boekhandel Van den Berg kwam met een doos boeken binnen. Uiteraard kocht ik een exemplaar van "Alarmfase 3". Daar ik op de benedenverdieping dienst had, had ik er geen zicht op of dit het eerste verkochte exemplaar was, maar ik wilde uiteraard wel een gesigneerd exemplaar.

En waar je dan over het algemeen een boek met een handtekening van de schrijver krijgt, kreeg ik nu een exemplaar met een handtekening en een tekening. In een paar minuten produceerde Bert van der Meij een behoorlijk gelijkende tekening van mij op, of beter gezegd net naast een skateboard.

Maar ja, hij tekent ook de strip "Kappie", die wekelijks in de Katwijksche Post te vinden is. Allerlei lokale actualiteiten worden daar in Katwijks dialect op de hak genomen.

Nu is mijn Kattuks nog niet zo gevorderd, dat ik iedere tekst blindelings kan doorgronden, maar volgens mij betekent "We benne skaese" in gewoon Nederlands "We zijn gaan schaatsen".

Daar kan ik me volledig in vinden!

Dierendag

De dag begon met flink gedonder aan de ontbijttafel. Denk nu niet, dat ik ruzie had met mijn vrouw, want dat was niet het geval. Er trok een onweersbui over Leiden. Nu is onweer in oktober al vrij zeldzaam, de manier waarop was ook bijzonder te noemen.
Meestal ontstaat onweer als warme lucht wordt verdreven door koude lucht. Dit keer was het net andersom. De poollucht, die ruim een week voor droog, maar vooral 's ochtends koud weer gezorgd had, werd door lucht van subtropische origine verdreven.

Vandaag is het 4 oktober: Werelddierendag.

De oorsprong van Werelddierendag gaat terug naar de uitvaartsprocessie op de dag na de sterfdag van Franciscus van Assisi. De naar Sint Franciscus genoemde Paus Franciscus I bezoekt op deze eerste Dierendag van zijn pontificaat Assisi.
Zelf had ik andere plannen om Dierendag op gepaste wijze luister bij te zetten.

Ik mocht weer schaatsles gaan geven in de Leidse IJshal. En daar ik de schaatslessen vaak geef aan de hand van een thema, hoefde ik er vandaag mijn hersens niet over te breken, welke dat zou gaan worden: dieren.
Om kwart voor 4 fietste ik naar de Vondellaan, waar het al behoorlijk druk was. Er waren 87 aanmeldingen voor de buitenschoolse sport. Het waren er minder dan vorig jaar, maar ongeveer net zo veel als 2 jaar geleden. De groepen werden ingedeeld. Ik kwam op de binnenbaan met een groep van ruim 10 kinderen. Ik had hulp van Walter Derks, wat zeer prettig was, want zo konden we individuele aandacht geven aan kinderen, die dat nodig hadden en dat waren er in deze beginnersgroep wel een paar.
De aap, de pinguïn, de ooievaar, een vogeltje, dat land in zijn nest op zijn billen landt, en de slang: dit hele bestiarium passeerde de revue tijdens mijn eerste schaatsles van het seizoen.

Het was voorbij, voor ik er erg in had. Na de dweilpauze, waarin ik Hans den Outer sprak, wiens kleindochter ik schaatles bleek te geven, kon ik echter meteen door.

Op het IJVL-uur heb ik dezelfde leeftijdsgroep, dus ik hoef slechts 1 les voor te bereiden. Maar zoals wel vaker in het leven, liep het wat anders dan gepland.
Bij het indelen van de groepen had ik wederom de beginnersgroep. Deze bestond uit 4 kinderen, waarvan 2 die ik vorig jaar ook had gehad. De 2 nieuwkomers waren Turkse kinderen, die voor het eerst van hun leven op schaatsen stonden. Het niveauverschil was dermate groot, dat ik de 2 van vorig jaar doorschoof naar de middengroep van Andrea Landman en Hans Post.
Het eerste wat ik deed, was de 2 rekjes aan de kant schuiven. Beetje bij beetje ging het schuifelen beter. De Turkse broertjes zijn behoorlijk sportief en pakten de oefeningen redelijk snel op. Ik was wel een stuk serieuzer dan gewoonlijk. Bijna alle Hollandse kinderen, die ik schaatsles gegeven heb, hebben wel eens eerder geschaatst. De Turkse kinderen moesten letterlijk op het nulpunt beginnen.

Desondanks konden ze op het eind van de les apetrots naar hun moeder schaatsen. Niet snel, maar ze deden het wel!
Ook zonder de dierentuin van stal te halen bleek ik schaatsles te kunnen geven op Dierendag.

Per (on)geluk

Het thema van de optocht van de 3 October Vereeniging was dit jaar "Per (on)geluk". Voor mij ging dat niet op. De 3 activiteiten, die ik op deze vrije dag in Leiden uitvoerde, had ik zeer bewust gekozen.
De dag begon om een uur of half 7. Dat viel niet mee, nadat ik vannacht om half 3 mijn bed in stapte na het puike optreden van "The Shoes".

Maar 's nachts een vent, 's morgens ook een vent. Ik had mijn vrouw beloofd om mee te gaan naar het koraal in het Van der Werfpark. Daar moesten we om 8 uur zijn. Na het ontbijt fietsten we naar de Douzastraat, waar we de fietsen stalden. We werden met prachtige wolkenluchten beloond. De hoge sluierbewolking kreeg een oranje-roze gloed, zoals je die ook ziet in de wintermaanden. Dat klopt op zich wel, want we zitten al ruim een week in oost-noordoosten wind, die lucht uit het poolgebied aanvoert. Eind december en in januari kunnen we met deze weersomstandigheden de schaatsen onderbinden op de Vogelplas.

Zo ver is het echter nog niet. Onder de bezielende leiding van Wim de Ru zong een koor van zeker 1000 Leidenaren liederen, die op een of andere manier te maken hadden met Leidens ontzet.

Voor het zo ver was, hadden we een hilarisch moment. De dirigent kon zijn rode en witte handschoen niet vinden. Iemand uit onze buurt had ze bij zich. Deze werden door het koor getransporteerd met de kreet: "Wilt u deze handschoenen doorgeven naar de dirigent?"
Ne heerlijk gezongen te hebben, volgde het verhaal van Meneer den Tonkelaar met in de hoofdrol Dikkie Dik, die in het beleg van Leiden beland was.

Hij trok op met Cornelis Joppensz, die op een gegeven moment met knorrende maag zijn slagersmes trok....
Maak het verhaaltje af en kleur de plaatjes!
Nadat de Kamervragen van de Partij voor de Dieren waren ingediend, sloten we het koraal af met het "Wilhelmus", dat de laatste decennia zeer vaak gespeeld is bij schaatswedstrijden. Het was het sein voor Ada en mij om naar de Leidse IJshal te fietsen.

Het is het best bewaarde geheim van Leiden. De IJshal aan de Vondellaan is ieder jaar gewoon open op 3 oktober! Niet verder vertellen, hoor, want dan wordt het te druk. Het is heerlijk om in het begin van het schaatsseizoen op deze lokale feestdag op een rustige baan te rijden: je hebt alle ruimte om je slag helemaal af te kunnen maken. Je hoeft immers nauwelijks op andere schaatsers te letten.
Op het keiharde en spiegelgladde ijs reden we met zijn tienen op de buitenbaan. Naast Ada reden er 9 "Krasse knarren" hun rondjes. Ook Arthur van Winsen liet zien, dat je na het late optreden van "The Shoes" prima kunt schaatsen op de vroege morgen.
Peter Witteman, voor wie het de eerste keer was, dat hij dit seizoen op het ijs stond, liet zien, dat hij grote stappen voorwaarts had gezet na de herstart in het vorige seizoen. Deze doordouwer komt er wel!
De klassieke piramide van in totaal 125 rondjes ging op het voortreffelijk glijdende ijs van een leien dakje. Zoals zo vaak hadden de thuisblijvers ongelijk.
Na de warme chocolademelk heb ik thuis gedoucht en in de tuin met Ada in het zonnetje gegeten. Ik fietste om kwart voor 2 naar de Witte Singel om de optocht "Per (on)geluk te bekijken. Allerlei onderwerpen die met geluk en ongeluk te maken hadden, kwamen aan de orde op 3-10-13.

Zoals geluk in het (kaart)spel.

Ook de rampzalige vlucht van de Apollo 13 werd uitgebeeld met daar het toepasselijke "Space Oditty van David Bowie.

Met Rein Knetsch, met wie ik al 34 jaar in de Leidse IJshal mijn rondjes rijd, keek ik in het heerlijke nazomerweer naar de 3 Oktoberoptocht. Met het weer hadden we bij de festiviteiten rond 3 oktober zeer veel geluk!

Jeugdsentiment en jeugdzonde

Ieder jaar staat op 2 oktober een optreden van "The Shoes" op het programma. De garage tegenover "La Bota" dient als podium, de Herensteeg is het podium.

Om 10 uur fietste ik naar het huis van Jaap de Gorter, waar ik mijn aluminium ros stalde en wandelde door het zeer drukke, maar oh zo gezellige centrum van Leiden naar de Herensteeg, waar ik tussen het toegestroomde publiek door moest slalommen om in "La Bota" te komen, waar ik Jan Verlind en Frits van Huis tegenkwam. De eerste set van het optreden begon. Daar we in een vrij leeg eetcafé recht tegenover het podium stonden, konden we "The Shoes" vrij goed zien, maar ook goed horen.
Na de eerste set gingen we naar buiten, waar ik Arthur van Winsen en Piet Breebaart tegenkwam. De sfeer was geweldig. Door de harde oostenwind was het vrij koud, maar doordat we dicht op elkaar stonden en meedeinden en meezongen was het prima uit te houden.

Voor velen van ons was het jeugdsentiment. Veel aanwezigen in de steeg waren de 50 ook al gepasseerd. "The Shoes" bestaan inmiddels ook al meer dan 50 jaar in de originele bezetting. Een unicum! Maar muzikaal waren het nog steeds jonge honden.
Nu we het daar toch over hebben: na afloop van de derde en laatste set sprak ik Wim van Huis en moest ik hem ernstig berispen.

Voor iedere natuurijsschaatser is het broeikaseffect een ernstige bedreiging. Maar op youtube vond ik het volgende zeer onthullende filmpje.

Daar het een singletje van 40 jaar geleden betreft, kunnen we spreken van een jeugdzonde.

Ik ben echter zeer vergevingsgezind. Het jeugdsentiment wint het uiteindelijk van de jeugdzonde!

Klaar voor de start

Ieder jaar begint begin oktober de Kinderboekenweek met telkens weer een ander thema. Dit jaar is gekozen voor sportboeken onder de slogan "Klaar voor de start".

Als bibliothecaris en sportliefhebber kan ik daar natuurlijk volledig achter staan. Buiten allerlei activiteiten, die de Katwijkse bibliotheek voor kinderen organiseert, is er ook een geschenkboekje, dat kinderen ontvangen, als ze lid worden van de bibliotheek.

Bekende sporters bevelen een kinderboek, dat grote indruk heeft gemaakt in hun jeugdjaren. Daarnaast bevelen bibliothecarissen een boek van de sport van de betreffende sportheld aan.
Zo kun je lezen, dat Marianne Vos, veelvraat op wielen "Blauwe plekken" van Anke de Vries onder de aandacht bracht.

Het aanbevolen wielrenboek is "De ongrijpbare Rode Klauw" van Joe Carrot.

Voetballer Ruben Schaken was als kind weg van "De heksen" van Roald Dahl.

Het bij de sport passende boek is "Voetbalstrijd, kopkansen en blundertweets" van Gonneke Huizing.

Een schaatser mag natuurlijk niet ontbreken in mijn opsomming. Sprintster Thijsje Oenema koos de klassieker "Alleen op de wereld" van Hector Malot.

De keuze van het schaatsboek was "Floortje leert schaatsen" van Suzanne Buis en Cok Grashoff.

Als schaatstrainer vind ik, dat ieder kind dit zou moeten doen!
Maar de allermooiste uitspraak uit het boek kwam van waterpoloster Mieke Cabout: "Je moet een haalbaar doel stellen en dóórgaan!" De kern van mentale training in één zin samengevat!
Haar keuze voor "Pluk van de Petteflet" van Annie M.G. Schmidt past hier goed bij. Ook Pluk trekt zijn eigen plan tegen de stroom in!

Mijn advies aan kinderen in Katwijk is dus duidelijk: schrijf je zo snel mogelijk in als lid van de bibliotheek, want dan krijg je het leuke boek "Klaar voor de start". Zorg, dat je op tijd bent, want op is op!

"Waarom heb je een fietsbel bij je?"

Het was de eerste dinsdagavondtraining in de Leidse IJshal. Met de droogtrainingsgroep van de IJVL was afgesproken, dat we deze avond met elkaar zouden gaan schaatsen. Daar ik de enige aanwezige trainer was, nam ik deze rol maar op me, ook al betekende dat, dat ik de helft van het normale aantal rondjes zou rijden.
Geen probleem. Ik had een hele gezellige avond. Dat begon al in de toegangshal. Ik kwam veel bekenden tegen, die ik de hele zomer niet of nauwelijks gezien had. Het leek wel een Nieuwjaarsreceptie. En voor schaatsers is dat natuurlijk ook een beetje zo. Een nieuw schaatsseizoen met hopelijk veel natuurijs ligt voor ons!
Ik haalde mijn nieuwe abonnement op, zodat ik op alle vrije uren onbeperkt toegang heb tot de IJshal. En dat voor € 140,-.

Zonneactiviteit

Vanmorgen aan het ontbijt kwam het gesprek over de zonnepanelen. Deze doen de afgelopen week hun werk goed. Gisteren produceerden de 6 panelen 8,8 kilowattuur en om 6 uur vanavond stond de teller al weer op 8,5 kWh.
Siebe bracht het gesprek op de zonneactiviteit, die momenteel erg laag schijnt te zijn. Ik ging even zoeken op internet en zocht op google onder "Zonneactiviteit 2013". Daar trof ik deze kop aan: "Maximum in de cyclus van zonneactiviteit laagste in honderd jaar".
De zon bereikt ergens in 2013 het maximum in de elf-jarige cyclus van zonneactiviteit – sinds het begin van de metingen aan zonnevlekken de 24e cyclus. Maar de waarnemingen laten zien dat het maximum de laagste activiteit vertoond sinds honderd jaar en het zou goed kunnen dat het volgende maximum opnieuw lager is.

Ook zag ik het kopje: "Gaat de zon een winterslaap houden?".
Volgens Amerikaanse astronomen begint de zon binnenkort aan een winterslaap van enkele tientallen jaren. Uitlopende waarnemingen bevestigen de theorie. Deze winterslaap is te vergelijken met de Kleine IJstijd van de 17de Eeuw, een periode waar de zon minimale activiteiten vertoonde. Het was ook een periode waar het in Europa kouder was dan normaal. Als de zon start met de winterslaap, krijgen wij dan strengere winters?
Voorts deze kop: "Zonneactiviteit heeft invloed op Europese winters".
Duitse en Zwitserse klimatologen denken dat er een verband bestaat tussen de activiteit van de zon en de wintertemperaturen in Midden-Europa.
Ze hebben vastgesteld dat de winters waarin de Rijn dichtvriest vaak samenvallen met perioden dat het aantal zonnevlekken gering is. Uit onderzoek van historische verslagen blijkt dat de Rijn tussen 1780 en 1963 her en der veertien keer is dichtgevroren.
In tien gevallen gebeurde dit op momenten dat de zonneactiviteit gering was. Dat zou toeval kunnen zijn, maar dat is statistisch gezien onwaarschijnlijk. De klimatologen schrijven de koude winters toe aan verstoorde circulatiepatronen in de onderste lagen van de atmosfeer, die tot veranderingen van de windrichting leiden.
Tot slot van deze kleine bloemlezing een artikel van Prof. dr. C. de Jager: "Komende activiteit van de zon".
Ik durf nu een stapje verder te gaan. Wij verwachten dat de zon, na de uiterst bijzondere transitie die dit hemellichaam meemaakte tussen 2006 en 2010, een vrij lange periode van geringe activiteit zal doormaken, gelijkend op het zo genoemde Dalton Minimum van 1800 tot 1830. In die decennia was de zon het minst actief van de laatste drie eeuwen. Een artikel daarover zullen Silvia en ik binnenkort aanbieden aan een wetenschappelijk tijdschrift.

Kortom: we kunnen concluderen, dat het zonnemaximum zeer laag uitvalt. Voor de komende winter zal dit nog geen gevolgen hebben voor het weer. Maar hoe het de komende jaren uit gaan pakken, als we naar een zonneminimum gaan? Wie het weet, mag het zeggen. Wellicht, dat we veel koudere winters krijgen dan we de laatste 30 jaar gewend zijn.

Van mij mag het!