Requiem van Theresienstadt

Gisterenavond hebben we gekeken naar "Requiem van Theresienstadt". De uitzending is terug te zien en vooral te luisteren door HIER TE KLIKKEN.

Zelf zijn we 8 jaar geleden in Theresienstadt geweest, toen we over de Elbe-Radweg naar Praag fietsten. Het bezoek aan het concentratiekamp heeft diepe indruk op Ada en mij gemaakt.


Het Duitse woord Unheimisch is volledig van toepassing op Terezin, de Tsjechische naam voor Theresienstadt. 

Op deze paar vierkante kilometers zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog 33.000 mensen vermoord, terwijl nog meer slachtoffers van de Nazi's naar Auschwitz en Treblinka zijn vervoerd, waar hen hetzelfde lot wachtte.

Een koor van 150 gevangenen voerde in totaal 16 maal het "Requiem" van Giuseppe Verdi uit. Er was een valse piano voor de begeleiding en het koor onder leiding van de Tsjechische dirigent Raphael Schächter leerde het "Requiem" helemaal uit het hoofd.

Af en toe moest hij helemaal opnieuw beginnen, omdat de helft van het koor op transport werd gezet naar een vernietigingskamp. Desondanks zette hij door, waarmee hij de koorleden en de gevangen toeschouwers licht in de duisternis bracht. De kracht van muziek. Wie zelf gezongen heeft, weet wat voor enthousiasme en energie er vrijkomt bij het samen zingen, maar ook troost. Muziek snijdt soms dwars door je ziel! Dat blijkt eens en temeer bij het "Requiem van Theresienstadt".

Hervormingsdag

Morgen is het Hervormingsdag. Dan is het exact 500 jaar geleden, dat Maarten Luther zijn 95 stellingen op de deur van de slotkapel in Wittenberg spijkerde.

Op dat moment kon deze monnik niet bevroeden, dat hij daarmee de loop der wereldgeschiedenis ingrijpend beïnvloedde. Het zou het begin van de Reformatie worden.

Zelf ben ik eenmaal in Wittenberg geweest. Dat was 3 jaar geleden, toen ik met mijn vrouw naar Praag fietste en we de Elbe-Radweg volgden, die ons ook in Wittenberg bracht. De viering van 500 jaar reformatie wierp zijn schaduwen vooruit, want alle bouwwerken, die iets met Maarten Luther van doen hadden, waren ingepakt. Niet omdat Christo hier bezig was geweest, maar omdat al deze bouwwerken gerestaureerd werden. De Duitse Gründlichkeit kennende, is alles stipt op tijd opgeleverd.

Toch was Luther niet de eerste Hervormer. De Tsjech Jan Hus ging hem voor. Hij eindigde echter een eeuw eerder op de brandstapel, terwijl Luther wel succes had. Het verschil tussen hen beiden? De boekdrukkunst.

Zelf heb ik op de Frederik Muller Akademie in 1978 tijdens de opleiding tot bibliothecaris een scriptie gemaakt over de invloed van de boekdrukkunst op de maatschappij. "Het internet van de 16e eeuw" maakte een voor die tijd snelle verspreiding van ideeën mogelijk. Voorheen moesten boeken met de hand worden overgeschreven. Dat was letterlijk monnikenwerk.

De geest was door de boekdrukkunst uit de fles en ging er niet meer in. Naast zijn rol als Reformator had Maarten Luther nog een andere belangrijke rol. Hij vertaalde de Bijbel in het Duits, waardoor het Hochdeutsch als eenheidstaal ging fungeren.

De vele Duitse dialecten verloren hiermee aan betekenis. Het Duits werd zodoende een samenbindende factor in zo ongeveer heel Midden-Europa.

De betekenis van Maarten Luther voor de Europese geschiedenis kan zodoende niet overschat worden en ging stukken verder dan alleen de Reformatie.

Windows 10

Na een paar jaar met Windows 8 gewerkt te hebben, kregen we de mogelijkheid om gratis over te kunnen stappen op Windows 10.

Daar we met de vorige computer de ervaring hadden dat Windows XP op een gegeven moment niet meer ondersteund werd door de firma van Bill Gates, leek het me verstandig om bijtijds over te stappen om de nieuwste versie van Windows. Temeer daar Josien Messemaker, onze kritische systeembeheerder, tevreden was over deze versie.
Vorige week meldde ik me aan voor de overstap. Ik kreeg een bevestigingsmailtje, waarbij aangegeven werd, dat ik bericht zou krijgen, als wij aan de beurt zouden zijn voor de overstap.

Toen ik gisteren thuis kwam van mijn werk, kreeg ik het bericht, dat het werk achter de schermen klaar was en dat ik over kon stappen. Ik moest alle bestanden sluiten en vervolgens werd in 3 etappes Windows 10 gedownload. Tussendoor werd de computer diverse keren opnieuw opgestart. In totaal duurde dit anderhalf uur, ongeveer net zo lang als de afgang van Nederland tegen IJsland.
Natuurlijk zag alles er wat anders uit en was de computer gisteren trager, maar vandaag draaide alles weer op normale snelheid. Het enige echt zichtbare verschil was het achtergrondscherm. Vorige maand had ik bovenstaande foto van de Schrammstein in de Säcksischen Schweiz vervangen door onderstaande foto van Cape Cornwall, ongeveer het meest westelijke punt van onze fietsvakantie in Zuid-Engeland.

Geïnspireerd door het weer van de laatste weken koos ik nu voor een andere foto als achtergrond. Dit keer viel mijn keuze op drassig Dartmoor.

Als je deze foto ziet, zou je het niet zeggen, maar Dartmoor was letterlijk het hoogtepunt van onze vakantie.

Terugblik

Op radio, televisie, in kranten en op internet: het is onmiskenbaar de tijd voor de terugblik op 2014. Als schaatsliefhebber kijk ik dan in eerste instantie naar de winter. Een Engelse "weerprofeet" had vorig jaar een horrorwinter aangekondigd. Welnu: met de op 1 na warmste winter sinds 1900 is het dat ook geworden!

Het is zelfs nog erger. Met 0,0 Hellmannpunten is het de eerste winter geworden met geen enkele dag, die gemiddeld onder het vriespunt scoorde. Hoe diep kun je vallen?
Na het warmste jaar sinds 1700 is december slechts een fractie hoger. De meetpunten Valkenburg en Voorschoten meten beide 0,4 Hellmannpunten. Wat dat aangaat kan 2014 niet gauw genoeg afgelopen zijn. Hopelijk draait de overheersende wind uit het zuiden tot zuidwesten uit 2014 om in een dominante noordoostenwind in 2015.

Desondanks waren er in dit verloren jaar genoeg mooie momenten te vinden. In maart werd de allerlaatste winterbiatlon georganiseerd in de Leidse IJshal. Ik was aardig in vorm, maar had nooit verwacht, dat ik in het totaalklassement met brons aan de haal ging. Op het hoogtepunt moet je stoppen....

De marathon van Leiden verliep heel goed. Waar anderen zich kapot liepen in de warmte, kon ik zonder noemenswaardige inzinking de 42.195 volbrengen in een tijd van 4.01.50.

De rode draad op muziekgebied was de "Misa Criolla" van Ariel Ramiez, die dit jaar een eeuw bestond. Naast de scratchuitvoering in Rotterdam zongen Ada en ik ook mee met de uitvoeringen van de Leidse Koorprojecten.


Ook op onze fietstocht van in totaal 1900 kilometer naar Praag kijken we met veel voldoening terug.


Maar het hoogtepunt was toch de Sächsischer Schweiz, waar we de Schrammstein beklommen.

Op sportief gebied was het na de zomer kwakkelen, maar de 1000 rondjes van Leiden, waar alleen de geboren en getogen Vennepers Jan-Pieter Tensen en ondergetekende de finish wisten te halen, maakte alles in één klap goed. Vooral toen ik onverwachts de oeuvreprijs in ontvangst mocht nemen.

Ik wens u allen toe, dat 2015 net zo gladjes mag verlopen als de 1000 rondjes van Leiden. Je moet er wel wat voor doen, maar dan heb je ook iets om met trots op terug te kijken!

Schönes Wochenende

Het was een vrij korte nacht met hanewaken. Om kwart voor 10 gingen we naar bed, om 10 over 11 werd ik wakker van een meid met een giechellach. Ada had al die tijd wakker gelegen. De slaap kwam terug en was vast, tot ik om 10 over 4 wakker werd. Heel stilletjes sloop ik naar de w.c. om Ada niet wakker te maken. Daarna lag ik te hanewaken tot half 6, het moment, dat we hadden afgesproken om op te staan. Als ik in slaap zou vallen, zou dat zeker zeer diep zijn.
Op de afgesproken tijd wekte ik mijn vrouw. We gingen naar het toiletgebouw, waarna we heel stilletjes de kletsnatte tent opruimden. Om half 7 verlieten we "Campingplatz Ostrauer Mühle" en fietsten we naar Bahnhof Bad Schandau.
Op het station kwam, terwijl wij zaten te ontbijten, een andere fietser aan. Deze Duitse reiziger vertelde ons, hoe het zou gaan met overstappen, de fietscoupé's en dergelijke.
De treinreis langs de Elbe was voor ons een feest van herkenning met tal van mooie plekken, waar we langs gefietst waren.

In Dresden verlieten we de trein met zeer ruime fietsruimten om over te stappen op de trein naar Leipzig. De fietsruimte was hier zoveel beperkter, dat we een deel van de fietstassen eraf haalden.
We staken de Elbe over naar Radebeul en hadden een prachtig uitzicht op de fraaie binnenstad van Dresden.

Ook de heuvels met de wijnvelden kregen we nogmaals te zien. In Leipzig moesten we overstappen, nadat we onderweg door plaatsen als Riesa waren gekomen.

Een Duits echtpaar, dat de Weser-Radweg ging fietsen, hielp ons om het diep gelegen Gleis 2 te vinden. Het geluk lachte ons toe. We hadden een trein eerder, een stoptrein weliswaar, maar we hadden zodoende meer tijd om van het ene perron op het andere te komen in Halle. Dat kwam goed uit, want van het perron, waarop we aankwamen, was de lift buiten gebruik. Vanaf Halle was het een rit van bijna 3 uur naar Kassel-Wilhelmshöhe.

In die tijd las ik "Kenau" van Theun de Vries uit, terwijl Ada hetzelfde deed met "Vliegende krijtjes", een door Ton van Reen samengestelde bundel schoolverhalen.

Dat boek nam ik van mijn vrouw over, die begon aan "Verbroken zwijgen" van J. Bernlef.

Tussendoor genoten we ook van het landschap vanaf de stad met de prachtige naam Eisleben!

We reden ten zuiden van de Harz om via de Werra naar Hann. Münden te treinen, het beginpunt van de Weser, ons wel bekend.

Via Fulda bereikten we Kassel, waar we op het station een uur moesten wachten op de aansluitende trein naar Münster. We konden een kwartier voor vertrek al in de trein stappen. Wat een luxe.
In deze trein zaten we met 2 jongeren, die met een groep van 20 reisden. Voor hen was het Schönes Wochenende supergoedkoop. Het kwam neer op € 8,- per persoon. Wel waren ze er achter gekomen, dat het reizen naar de Saale in Oost-Duitsland op zondag 2 uur langer kostte dan dezelfde afstand op zaterdag. Op zondag rijden er minder treinen en is de aansluiting slechter.
De route kwam door ons bekend terrein. Allereerst de noordrand van het Rothaargebirge bij Warburg.

Verder de zuidrand van het Teutoburger Woud bij Paderborn en het Lippetal bij Lippstadt en Hamm.

Tenslotte kwamen we in het Münsterland, waar we op weg naar Münster 3 jaar geleden al eens gefietst hadden.

Tegen zessen kwamen we aan in deze bisschopsstad. Ada ging bij de fietsenstalling even kijken voor een goede kaart van Münsterland met de fietsroutes naar Nederland en deed onderweg naar de camping boodschappen bij een supermarkt, waar we langskwamen. Om half 7 waren we op de camping, waar we in 2010 en 2011 ook al gestaan hadden.
De drijfnatte tent werd opgezet. We kwamen er achter, dat we 1 haring misten. Deze lag waarschijnlijk nog in Bad Schandau.
Na met 12 fietskilometers heel Duitsland doorkruist te hebben, gingen we eten op het terras van het restaurant op de camping. Het was heerlijk om na dag treinen buiten te kunnen eten. Ada had een tomatensoep en een paar soorten visfilet, ik hield het bij uiensoep en een Schnitzel met spiegelei.
We hadden een paar dagen geleden niet kunnen denken, dat we al in Münster zouden zitten. Alles zat mee vandaag. Alles? Nee, op het terras werd geen ijs meer geserveerd na 9 uur 's avonds.

Desondanks wist mijn goedgeefse vrouw deze slechte bediening nog te belonen met meer dan 2 euro fooi....

Kirnitzschtal

Rond half 6 werd ik wakker en ging naar het toilet. Ada sliep nog als een roos.

Mij lukte dat niet meer, dus om 6 uur nam ik "Dovemansoren" van Rinus Ferdinandusse ter hand, dat ik in één ruk uitlas, waarna ik dit geschenkboek van de Maand van het spannende boek 2001 door kon geven aan andere Nederlandse kampeerders.

Na het ontbijt met verse croissantjes en meergranenbolletjes maakten we plannen voor vandaag. We volgden de Kirnitzsch stroomopwaarts tot de Lichtenhainer Wasserfall. Door het droge weer van de afgelopen dagen was het een miezerig stroompje.


We liepen het pad omhoog en kwamen zo bij de Hörnelweg uit.

Via een soort haarspeldbochten klommen we omhoog, waarna we via een vlak pad door de weilanden uitkwamen.

Op zulke momenten komt bij mij altijd een Sound of music-gevoel omhoog borrelen.

Over dit weiland wandelden we naar Lichtenhain, waar bij Hotel Berghof een uitnodigend bord stond. We liepen naar het terras. "Nee, we gaan pas om 12 uur open", kregen we als antwoord, maar desalniettemin kregen we koffie en melk geserveerd op het terras met een prachtig uitzicht.

We wandelden verder naar de Panoramaweg, die zijn naam eer aandeed en daalden verder af. Bij een weiland aangekomen stond een stip van de route, maar een pad in het weiland ging naar links en de ander rechtdoor. Wij kozen voor de laatste. Het pad liep verder tot een bos en wij dus ook. Een smaller pad door het bos was nog steeds zonder aanwijzingen.In het bos liepen ook diverse paden.
We kozen nog steeds voor rechtdoor en daalden vrij stel. Het geluid van de tram diep beneden ons was het eerste signaal, dat we goed zaten. Op een pad met een vrij diepe afgrond naast ons daalden we geleidelijk af naar de Lichtenhainer Wasserfälle.
We pakten onze fietsen en reden 500 meter terug om bij Dietrichsgrund flink te klimmen en te dalen op een onverhard pad.

Nu is onverhard klimmen niet fijn, onverhard dalen is dat nog minder. Je moet constant in de remmen knijpen, want als je te hard gaat, kun je wegslippen over de losse stenen als je schielijk moet remmen.
Na een tweetal klimmen en dalen lunchten we met ons meegebrachte brood in een schuilhut, waarna we over de lange Zeughausstrasse door de prachtige bossen naar het gehucht Zeughaus hobbelden.

Na een onverharde weg met haarspeldbochten langs een diepe kloof met aan de andere zijde loodrecht oprijzende rotsen reden we naar de Kirnitzsch toe.

Kilometers kronkelende beek volgden we, heel lichtjes klimmend. Een adembenemend mooie natuur!

Opvallend waren de grote rotsblokken met een soort gele "uitslag". Zwavel?

De Radweg im Nationalpark volgend stuitten we op een gegeven moment op een Tsjechische naam. We zaten zeer dicht bij Tsjechisch grondgebied. Als je er dan nog maar 300 meter vandaan zit, dan ga je natuurlijk de grens over.

Nooit gedacht, dat we zo snel weer voet zouden zetten op Tsjechische bodem.


We reden terug naar Deutschland, waar we 3 kilometer lang klommen naar Hinterhermsdorf. Bij het binnenrijden van dit dorp was het eerste gebouw, dat we tegenkwamen Buchenparkhalle, compleet met een terras. Genietend van een uitzicht, dat ons deed denken aan camping "Rozenhof" in Camerig met Epen onder je en de halfbeboste heuvels erachter, aten we een ijscoupe. Deze was helaas ook door een tweetal wespen opgemerkt. In augustus kun je dit verwachten.

Het voordeel van klimmen is, dat je op een gegeven moment ook weer mag dalen. In ons geval ging dat aan één stuk door naar Bad Schandau. Tot Felsenmühle was het een vrij brede weg, daarna werd het iets vlakker en smaller. Dientengevolge liep de snelheid terug van ruim 35 naar 23 kilometer in het uur.

In Bad Schandau deed Ada de laatste boodschappen, terwijl ik doorreed naar het station. We moesten morgen via Gleis 4 vertrekken. Daar er een lift is, mag dat geen probleem zijn. Op deze wederom warme dag klom ik weer eens de tramrails omhoog. Ada douchte zich als eerste, ik volgde haar goede voorbeeld.

We aten kidneybonen met wortel, tomaat, bosui, paprika en courgette. Een stevige maaltijd na 52 kilometer fietsen in pittig heuvelachtig gebied.

Na het eten ruimden we de tent zo leeg mogelijk. De fietstassen met kleren werden al aan de fiets gehangen. De planning is nog steeds, dat we de trein van 7.15 willen halen in Bad Schandau.

De drie fantastische dagen in het Kirnitzschtal sloten we af met een bezoek aan het terras van de Flösserstube op de camping. Ada nam thee, ik volgde de tip van Hans Boers op: neem een lekker koud biertje!