Het vroor aan de grond, toen wij om half 7 van huis vertrokken om via Leiden Centraal naar Rotterdam te treinen. Onze kleinzoon was al wakker, toen wij aankwamen. Daar het mooi weer beloofde te worden, hadden we het plan om naar "Blijdorp" te gaan.
Zo gezegd, zo gedaan. Via de bakker in de buurt wandelden we naar de dierentuin toe. Bij aankomst zagen we een drukte van belang bij de zeeleeuwen. Het was dan ook voedertijd.
Met Faas op mijn nek keken we naar het spektakel. Maar niet alleen de zeeleeuwen vonden, dat zij recht hadden op de toegeworpen vis, de zeemeeuwen vonden dat evenzeer. Zo ontrolde voor onze ogen een spektakel, dat veel weg had van een confrontatie tussen de marine en de luchtmacht.
De zeeleeuwen hadden veel weg van duikboten, die telkens opdoken en weer wegdoken, de zeemeeuwen leken op gevechtsvliegtuigen in een duikvlucht. Fascinerend om te zien, hoe een zeemeeuw een vis, net voor deze in het water zou vallen, vlak voor een zeeleeuw in de lucht weggriste.
Via de wasberen, de leeuwen, de gazellen, de giraffen, waaronder een pasgeboren langnek, en de krokodillen, wandelden we naar de binnenspeeltuin toe.
Daar aten we ons brood. Alleen onze kleinzoon had daar niet zoveel tijd voor. Hij had het veel te druk met de klautertoestellen en de glijbanen.
Na een uur wandelden we in het zonnetje langs de bavianen en de flamingo's weer op huis aan.
Om half 4 vertrok ik, daar ik voor de IJVL schaatsles ging geven in de Leidse IJshal. Ik kwam vrijwel tegelijk met Jeroen Straathof aan, die op de binnenbaan shorttracktraining zou geven voor de IHCL. Het was dus gezellig druk op de baan met een kleine 60 kinderen. Daarvan zaten er 8 in mijn beginnersgroep.
De nadruk lag deze training op de combinatie van de pendelbeweging en het terugsturen. Daarvoor had ik een serie oefeningen voorbereid. De eerste stap was de inzet, daarna de bijhaal en het laten hangen van het been, gevolgd door het bewust iets verder doorzetten van de bijhaal. Hierdoor krijg je automatisch de pendelbeweging, vergelijkbaar met een oude staande klok.
Via de vogelverschrikker oefenden we de valbeweging nog apart, waarna de olifantenoren eraan te pas kwamen om het terugsturen beter te trainen. Als laatste kwam de zijwaartse afzet er nog bij.
De training werd afgesloten met tikkertje, waarbij we met 1 tikker begonnen. Iedereen, die getikt was, werd ook tikker. "De laatste de Mohikanen" werd dus omringd door alleen maar tikkers.
Met zijn allen hielpen we de shorttrackers bij het opruimen van de kussens. Daar kunnen de Britten nog wat van leren: vele handen maken licht werk!
Bij aankomst in de Leidse IJshal liep ik op Wierd Wagenmakers af. Ik had een nummer van het tijdschrift G-Geschiedenis bij me, dat hij kon lenen. Het betrof een special over de Noordzee. Daarin stond ook een stuk over Fryslân, dat ooit een stuk groter was dan de huidige provincie.
Het tijdschrift was deels gebaseerd op het boek "Aan de rand van de wereld" van de Britse historicus Michael Pye.
Terwijl we onze schaatsen aantrokken vroeg Wierd, of ik de film van de Elfstedentocht van 1954 in kleur al had gezien?
Natuurlijk!
Wierd begon over de kopgroep uit de Tocht der Tochten van 1954. Daarin zat Jan Charisius, net als Wierd een inwoner van Ljouwert.
Charisius was zijn trainer aan het begin van de jaren '60. In of bij het Cambuur-stadion werd veel aan looptraining gedaan op de sintelbaan. Schaatsen kon in die tijd alleen maar op natuurijs.
Ik kreeg toen een prachtige anekdote te horen. Jan Charisius sprak Noors. Op een zondag was mijn trainingsmaat bij hem. De gastheer luisterde naar de Noorse radio om live te horen, hoe het Wereldkampioenschap Allround in Moskou in 1961 verliep. Charisius had bliksemsnel uitgerekend, wat Henk van der Grift moest rijden en zei tijdens de 10 kilometer: "Van der Grift is wereldkampioen!"
Hij pakte de telefoon en liet een telegram met de felicitaties aan de kersverse wereldkampioen schaatsen sturen.
Wierd zei: "Hij was de eerste, die in Nederland wist, dat Van der Grift wereldkampioen was, ik was de tweede."
Dat wereldkampioenschap zat er op de knusse kunstijsbaan aan de Vondellaan niet in. Wij schaatsten met een peloton met 15 "Krasse karren" voor de gezelligheid, ook al werd er af en toe behoorlijk doorgekacheld.
Aan het slot van de 125 rondjes vroeg ik aan Wierd, of hij het boek "Een koude oorlog" van Dirk Vellenga over de Elfstedentocht van 1954 van kende?
Hij bleek het niet te kennen. Ik zal het volgende week meenemen, zodat deze schaatsvriend het van me kan lenen. Het mooie van dit boek is, dat er een directe link is met de Elfstedentocht van 1956.
Drie leden van de kopgroep uit 1954 zaten ook in de kopgroep van 1956: Jeen Nauta, Aad de Koning en Anton Verhoeven. Samen met Maus Wijnhout en Jan van der Hoorn gingen zij hand in hand over de finish.
Op Weerwoord opende iemand een discussie met het vermoeden, dat de wind juist in de wintermaanden steeds minder de koude hoek op zoekt. Een andere weeramateur bevestigde dit. Vooral in de maanden februari en maart is er meer westenwind en minder oostenwind dan vroeger.
Als je op de links van het logboekweer klikt, dan krijg je alle maanden voorgeschoteld. Klik je op een maand, dan krijg je een maandstaat als hierboven te zien.
De temperatuurstijging van de laatste decennia is ook goed af te lezen op dit staatje met de normalen, die over 10 jaar berekend worden. Ook deze zie je voortdurend stijgen. Dit zijn de gegevens uit Ukkel, zeg maar het Belgische De Bilt.
Het ziet er voor de schaatsers op natuurijs niet rooskleurig uit. En dan te bedenken, dat we nu bij een zonnevlekkenminimum zitten. De kans op een koude winter zou nu juist groter moeten zijn!
Het is echter geen wet van Meden en Perzen. In de periode rond 1974-1975 was er ook een zonnevlekkenminimum, die toen geen natuurijs opleverde. Dat gebeurde in 1976 wel. Het was het begin van een decennium, waarin we vrijwel ieder jaar op natuurijs konden schaatsen. Deze gouden periode eindigde in februari 1987.
Als we de komende 10 jaar eens een soortgelijke compensatie zouden kunnen krijgen....
In de jaren '60, toen Amsterdam nog het "Magies centrum van het heelal" was (Amsterdammers zul je niet zo snel op bescheidenheid betrappen), verscheen overal in Mokum de mysterieuze kreet "Klaas komt" op de muren.
De grote initiatiefnemer hierachter was antirook-magiër Robert-Jasper Grootveld, een van de interessantste Amsterdammers in de zestiger jaren. En dan moest je toch echt van goeden huize komen!
Robert Jasper Grootveld wist zelfs de internationale pers te bereiken met daarin de aankondiging van de komst van Klaas.
Aan de Duitse dichter Heinrich Heine is een beroemde uitspraak toegeschreven: "Als de wereld vergaat, dan ga ik naar Holland, want daar gebeurt alles 50 jaar later!"
Welnu, Heine zat er niet zo ver naast, want vanmorgen verscheen Klaas om met de "Krasse knarren" mee te schaatsen in de Leidse IJshal.
Klaas van den Broek zei, dat hij me vorige week miste op Flevonice, omdat ik zo'n gelijkmatig tempo heb. Hij schaatste met de piramide van 125 rondjes mee tot ik mijn 25 rondjes op kop in 25 tot 26 kilometer per uur had afgelegd.
Dat is wat saai, maar dat kon van het slot van de training niet gezegd worden. De laatste 10 en de 5 rondjes verving ik door 5, 4, 3, 2 rondjes en 1 slotronde. De 5 ging nog goed op het gladde ijs.
Daarna veranderde het peloton van 15 "Krasse knarren" in een volstrekte chaos. Het rondje rust tussen de korte series door, bleek het peloton nog meer te verbrokkelen dan de soms grote tempoverschillen op de korte afstanden. De slotronde werd door groepjes van 2 of 3 schaatsers en nog vaker door individuele schaatsers afgelegd. Voor anarchie hoeft je helemaal niet aan de andere kant van de Noordzee te zijn.
De geest van de chaos van de happenings rond "Het Lieverdje" was ten lange leste ook in Leiden neergedaald. Wie dit aan de komst van Klaas toe wil schrijven, mag dat, maar zelf heb ik op het vlak van de boel op stelten zetten een aangeboren talent....
Er wordt de laatste jaren veel geklaagd over het verloren gaan van tradities. De meest recente betreft het afsteken van vuurwerk rond Oud en Nieuw, nu er een algeheel vuurwerkverbod dreigt aan te komen.
Intussen zijn er tradities in de vergetelheid geraakt, die veel oudere papieren hebben. Zo eentje is Maria-Lichtmis, dat op 2 februari gevierd wordt. Hebt u er veel van gemerkt? Waarschijnlijk niet.
Het is dan de 40e dag na Kerstmis. In de kerkelijke traditie, en daarmee ook in het ritme van de feestdagen in onze seculiere maatschappij, zie je deze 40 dagen telkens terugkeren: 40 dagen is dan ook een heilig getal.
Jaap van Eederen, de directeur van Pedagogische Academie "De la Salle" in de tijd, dat ik daar op zat, zei eens tegen mij: "De meeste studenten, die stoppen, doen dat in de 6 weken voor of de 6 weken na Kerstmis."
Daar zit een grote kern van waarheid in. De donkere dagen rond Kerstmis in combinatie met somber weer werken natuurlijk niet echt mee als je twijfelt aan de juiste studiekeuze. Deze periode eindigt op Maria Lichtmis, dat zijn naam dankt aan een kaarsenprocessie.
Gisterenmiddag deed ik mijn wekelijkse duurloop nadat de langdurige regen om een uur of 2 eindelijk gestopt was. Deze Maria-Lichtmisloop van 8 kilometer lengte werkte ik af in en om de Stevenshof.
's Avonds bleek, hoezeer de traditie van Maria-Lichtmis is weggezakt. Wij hadden mijn schoonouders op bezoek en aten de traditionele winterkost boerenkoolstamppot. Vandaag las ik, dat er met Maria-Lichtmis traditioneel pannenkoeken worden gegeten.
Zo zie je maar: het is lastig om oude tradities in ere te houden.
We kunnen een groot kruis zetten door de mogelijkheid van een Elfstedentocht in deze winter. Juist in deze tijden, waarin het schier onmogelijk lijkt, dat er ooit nog een Tocht der Tochten komt in dit opwarmend klimaat, verscheen er bericht op de site van de NOS over de oudste kleurenfilmpjes van de Elfstedentocht.
In de 21e eeuw is het maken van een kleurenfilmpje met een mobieltje heel gebruikelijk, in de jaren '50 was dat iets heel unieks.
Natuurijs hebben we deze winter niet, laat staan de wereldberoemde toertocht door Fryslân, maar gelukkig hebben we de films nog....
Mijn vrouw en ik werden rond het middaguur bij "De Parel" in Burgerveen verwacht.
Mijn broer Leo was 55 jaar met Joke getrouwd. Met alle broers en zussen en aanhang zouden we in dit aan de Westeinderplassen gelegen restaurant gaan lunchen. Ik ben er talloze keren langsgefietst en in alle jaren had ik er slechts 1 keer gegeten. Dat was in de jaren '70 samen met Piet Touw en Joep Kapiteijn.
Met de harde wind in de rug werden we naar Burgerveen toe geblazen. We waren ons er terdege van bewust, dat we dat tempo op de terugweg absoluut niet zouden kunnen halen.
Maar eerst hadden we een paar gezellige uren voor de boeg.
Het eten was prima.
Ada had een schotel met geitenkaas, ik hield het bij een trio van vis.
Met mijn broers heb ik bij kunnen praten.
Paul heeft met zijn vrachtwagen aardig wat klussen voor B.Breed & Zn uit Nieuw-Vennep.
Hij rijdt ook regelmatig voor de vader van Melissa Wijfje, de Nederlandse kampioene op de 1500 meter. In 2015 werd ze wereldkampioene bij de junioren.
Kortom, we hadden een gezellige lunch, waarbij we op het 55-jarig bruidspaar proostten.
Zoals voorspeld zou de terugweg een stuk langer duren dan de heenweg. Een flink gedeelte reden we over het parcours van de marathon van Leiden. Op de kale stukken met de wind pal tegen kwamen we soms maar net aan de 10 kilometer per uur. Met de marathon is dit het tempo, wat ik dan loop....
De zon was doorgekomen en het leek qua temperatuur wel lente. Natuurlijk genoten we ervan. Maar ook al reden we langs een behoorlijk deel van de Molentocht, waaronder de Koppoel, de sloten bij Oud-Ade, het Vennemeer en de Zijl, ik vermoed, dat we daar deze winter niet op zullen schaatsen.
Het hoogst haalbare zal een paar daagjes Vogelplas zijn.
Het gerecht, dat me in "De Parel" werd voorgeschoteld smaakte me prima. Dat kan onmogelijk gezegd worden van het weer, dat we in de winter van 2019-2020 voorgeschoteld krijgen.
Geboren en getogen in Nieuw-Vennep in een gezin met 12 kinderen en sinds 1979 woonachtig in Leiden. Mijn vader was de oprichter van het transportbedrijf B.Breed & Zonen in Nieuw-Vennep, dat nog steeds bestaat.
Ik ben in 1983 getrouwd en vader van 4 kinderen.
Ik train al sinds mijn verhuizing naar Leiden voor de Elfstedentocht en ben uiteraard een groot liefhebber van schaatsen op natuurijs.
